Przejdź do treści

Geometria przestrzenna

Stereometria: graniastosłupy, ostrosłupy i bryły obrotowe. Pola powierzchni, objętości oraz kąty i przekroje, które trzeba najpierw zobaczyć w przestrzeni, a policzyć na płaskim trójkącie.

Występowanie na egzaminach

Ten dział to średnio 2,4 zadania i 3,6 pkt na arkuszu.

Objętość walca o promieniu podstawy jest równa .

Dokończ zdanie. Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych.

Wysokość tego walca jest równa
D.

  1. 1
    Podstawiamy promień i objętość do wzoru na objętość walca.
  2. 2
    Dzielimy obie strony przez .

Lista zadań

Co trzeba umieć przed maturą

  • Objętość i pole powierzchni graniastosłupa oraz ostrosłupa
  • Walec, stożek i kula
  • Kąt między krawędzią a płaszczyzną podstawy
  • Kąt dwuścienny i przekroje brył
  • Odcinki w bryle wyznaczane z twierdzenia Pitagorasa

Wzory

Wzory z karty maturalnej CKE dotyczące tego działu.

Stereometria

Twierdzenie o trzech prostych prostopadłych
Prosta przebija płaszczyznę w punkcie pod kątem ostrym. Prosta jest rzutem prostokątnym prostej na tę płaszczyznę. Prosta leży na tej płaszczyźnie i przechodzi przez punkt . Wówczas prosta jest prostopadła do prostej wtedy i tylko wtedy, gdy jest prostopadła do prostej .

Twierdzenie o trzech prostych prostopadłych: prosta k, jej rzut l i prosta m na płaszczyźnieklmP

Przyjmujemy oznaczenia:
– pole powierzchni całkowitej         – objętość
– pole powierzchni bocznej          – pole podstawy

Prostopadłościan

gdzie są długościami krawędzi prostopadłościanu.

Prostopadłościan o krawędziach a, b, c i wierzchołkach A–HABCDEFGHabc

Graniastosłup prosty

gdzie jest obwodem podstawy graniastosłupa,
natomiast – wysokością graniastosłupa.

Graniastosłup prosty o podstawie pięciokąta i wysokości hABCDEFGHIJh

Ostrosłup

gdzie jest wysokością ostrosłupa.

Ostrosłup o wierzchołku S, wysokości h i spodku O w podstawieSABCDEOh

Walec

gdzie jest wysokością walca, – środkiem symetrii podstawy walca,
– promieniem podstawy walca.

Walec o promieniu podstawy r, wysokości h i środku podstawy OOrh

Stożek

gdzie jest promieniem podstawy stożka, – jego wysokością, natomiast – tworzącą stożka. Punkt jest środkiem symetrii podstawy stożka.

Stożek o promieniu podstawy r, wysokości h, tworzącej l i środku podstawy OOrhl

Kula

gdzie jest promieniem kuli, natomiast – środkiem symetrii kuli.

Kula o środku O i promieniu rOr

Najczęstsze pytania

Trzeba znaleźć rzut krawędzi na płaszczyznę podstawy i rozpatrzyć trójkąt prostokątny zbudowany z krawędzi, jej rzutu i wysokości bryły. Kąt liczy się już zwykłą trygonometrią w tym trójkącie.