Przejdź do treści

Geometria przestrzenna

Stereometria: graniastosłupy, ostrosłupy i bryły obrotowe. Pola powierzchni, objętości oraz kąty i przekroje, które trzeba najpierw zobaczyć w przestrzeni, a policzyć na płaskim trójkącie.

Występowanie na egzaminach

Ten dział to średnio 1,8 zadania i 3,4 pkt na arkuszu.

Adam zbudował dwa prostopadłościany. Pierwszy prostopadłościan ma wymiary , , . Drugi prostopadłościan ma wymiary , , .

Uzupełnij zdania. Wybierz odpowiedź spośród oznaczonych literami A i B oraz odpowiedź spośród oznaczonych literami C i D.

Objętość pierwszego prostopadłościanu jest równa A/B.

Różnica objętości tych prostopadłościanów jest równa C/D.

Zaznacz dwie odpowiedzi.

A, C

  1. 1
    Obliczamy objętość pierwszego prostopadłościanu o krawędziach , i .
  2. 2
    Tak samo liczymy objętość drugiego prostopadłościanu.
  3. 3
    Od większej objętości odejmujemy mniejszą.

Lista zadań

Co trzeba umieć przed maturą

  • Objętość i pole powierzchni graniastosłupa oraz ostrosłupa
  • Walec, stożek i kula
  • Kąt między krawędzią a płaszczyzną podstawy
  • Kąt dwuścienny i przekroje brył
  • Odcinki w bryle wyznaczane z twierdzenia Pitagorasa

Wzory

Wzory z karty maturalnej CKE dotyczące tego działu.

Stereometria

Twierdzenie o trzech prostych prostopadłych
Prosta przebija płaszczyznę w punkcie pod kątem ostrym. Prosta jest rzutem prostokątnym prostej na tę płaszczyznę. Prosta leży na tej płaszczyźnie i przechodzi przez punkt . Wówczas prosta jest prostopadła do prostej wtedy i tylko wtedy, gdy jest prostopadła do prostej .

Twierdzenie o trzech prostych prostopadłych: prosta k, jej rzut l i prosta m na płaszczyźnieklmP

Przyjmujemy oznaczenia:
– pole powierzchni całkowitej         – objętość
– pole powierzchni bocznej          – pole podstawy

Prostopadłościan

gdzie są długościami krawędzi prostopadłościanu.

Prostopadłościan o krawędziach a, b, c i wierzchołkach A–HABCDEFGHabc

Graniastosłup prosty

gdzie jest obwodem podstawy graniastosłupa,
natomiast – wysokością graniastosłupa.

Graniastosłup prosty o podstawie pięciokąta i wysokości hABCDEFGHIJh

Ostrosłup

gdzie jest wysokością ostrosłupa.

Ostrosłup o wierzchołku S, wysokości h i spodku O w podstawieSABCDEOh

Walec

gdzie jest wysokością walca, – środkiem symetrii podstawy walca,
– promieniem podstawy walca.

Walec o promieniu podstawy r, wysokości h i środku podstawy OOrh

Stożek

gdzie jest promieniem podstawy stożka, – jego wysokością, natomiast – tworzącą stożka. Punkt jest środkiem symetrii podstawy stożka.

Stożek o promieniu podstawy r, wysokości h, tworzącej l i środku podstawy OOrhl

Kula

gdzie jest promieniem kuli, natomiast – środkiem symetrii kuli.

Kula o środku O i promieniu rOr

Najczęstsze pytania

Trzeba znaleźć rzut krawędzi na płaszczyznę podstawy i rozpatrzyć trójkąt prostokątny zbudowany z krawędzi, jej rzutu i wysokości bryły. Kąt liczy się już zwykłą trygonometrią w tym trójkącie.