Przejdź do treści

Funkcja kwadratowa

Trójmian kwadratowy w trzech postaciach: ogólnej, kanonicznej i iloczynowej. Wierzchołek paraboli, wyróżnik oraz wartość najmniejsza i największa w przedziale.

Występowanie na egzaminach

Ten dział to średnio 0,4 zadania i 2,2 pkt na arkuszu.

Funkcja kwadratowa ma dwa miejsca zerowe: i . Oblicz największą wartość tej funkcji. Zakoduj kolejno, od lewej do prawej, cyfrę jedności i pierwsze dwie cyfry po przecinku rozwinięcia dziesiętnego otrzymanego wyniku.

Czy Twoja odpowiedź jest poprawna?

  1. 1
    Znamy miejsca zerowe i współczynnik przy , więc zapisujemy funkcję w postaci iloczynowej.
  2. 2
    Ramiona paraboli idą w dół (), więc największą wartość funkcja przyjmuje w wierzchołku. Pierwsza współrzędna wierzchołka leży w środku między miejscami zerowymi.
  3. 3
    Liczymy wartość funkcji w wierzchołku.
  4. 4
    Cyfra jedności to , a pierwsze dwie cyfry po przecinku to i . Kod: , , .

Lista zadań

Co trzeba umieć przed maturą

  • Postać ogólna, kanoniczna i iloczynowa oraz przechodzenie między nimi
  • Współrzędne wierzchołka paraboli
  • Wyróżnik i liczba miejsc zerowych
  • Wartość najmniejsza i największa w przedziale domkniętym
  • Wzory Viete’a
  • Zadania optymalizacyjne prowadzące do trójmianu

Wzory

Wzory z karty maturalnej CKE dotyczące tego działu.

Funkcja kwadratowa

Wyróżnikiem trójmianu kwadratowego (, ) zmiennej rzeczywistej nazywamy liczbę

Postać ogólna funkcji kwadratowej: , , , .

Wykresem funkcji kwadratowej jest parabola o wierzchołku w punkcie

Gdy , to ramiona paraboli skierowane są ku dołowi. Gdy , to ramiona paraboli skierowane są ku górze.

Wykresy paraboli y = ax² dla a < 0 i a > 0a < 0y = ax²011xya > 0y = ax²011xy

Liczba miejsc zerowych funkcji kwadratowej (liczba pierwiastków trójmianu kwadratowego, liczba rzeczywistych rozwiązań równania kwadratowego ) zależy od wyróżnika :

1. jeżeli , to funkcja kwadratowa ma dwa miejsca zerowe (trójmian kwadratowy ma dwa różne pierwiastki rzeczywiste, równanie kwadratowe ma dwa rozwiązania rzeczywiste):

2. jeżeli , to funkcja kwadratowa ma dokładnie jedno miejsce zerowe (trójmian kwadratowy ma jeden pierwiastek, równanie kwadratowe ma dokładnie jedno rozwiązanie rzeczywiste):

3. jeżeli , to funkcja kwadratowa nie ma miejsc zerowych (trójmian kwadratowy nie ma pierwiastków rzeczywistych, równanie kwadratowe nie ma rozwiązań rzeczywistych).

Postać kanoniczna funkcji kwadratowej:

Jeżeli , to funkcję kwadratową można przedstawić w postaci iloczynowej:

Wzory Viète'a. Jeżeli , to

Najczęstsze pytania

Z postaci ogólnej najłatwiej policzyć wyróżnik, postać kanoniczna od razu pokazuje wierzchołek i wartość ekstremalną, a postać iloczynowa podaje miejsca zerowe. Postać iloczynowa istnieje tylko wtedy, gdy wyróżnik nie jest ujemny.

W przedziale domkniętym wartości skrajne są w wierzchołku albo na końcach przedziału. Jeśli ramiona paraboli są skierowane w górę, wierzchołek daje wartość najmniejszą, a wartość największą jeden z końców przedziału.

Warto przeczytać