Dział
Funkcja kwadratowa
Trójmian kwadratowy w trzech postaciach: ogólnej, kanonicznej i iloczynowej. Wierzchołek paraboli, wyróżnik oraz wartość najmniejsza i największa w przedziale.
Występowanie na egzaminach
Udział zadań z tego działu w arkuszach majowych.
Ostatnio na egzaminie
Zobacz wszystkie zadania- Matura podstawowa czerwiec 2025, zadanie 13W kartezjańskim układzie współrzędnych wykres funkcji kwadratowej przechodzi przez punkt. Osią symetrii tego…
- Matura podstawowa czerwiec 2025, zadanie 31Producent latarek przeanalizował wpływ zmiany ceny latarki L25 na liczbę kupujących ten produkt. Z analizy…
- Matura podstawowa maj 2024, zadanie 14.1W kartezjańskim układzie współrzędnych przedstawiono fragment paraboli, która jest wykresem funkcji…
- Matura podstawowa maj 2024, zadanie 14.2W kartezjańskim układzie współrzędnych przedstawiono fragment paraboli, która jest wykresem funkcji…
- Matura podstawowa maj 2024, zadanie 14.3W kartezjańskim układzie współrzędnych przedstawiono fragment paraboli, która jest wykresem funkcji…
- Matura podstawowa maj 2024, zadanie 14.4W kartezjańskim układzie współrzędnych przedstawiono fragment paraboli, która jest wykresem funkcji…
- Matura podstawowa maj 2024, zadanie 31W schronisku dla zwierząt, na płaskiej powierzchni, należy zbudować ogrodzenie z siatki wydzielające trzy…
- Matura podstawowa maj 2022, zadanie 12Wykresem funkcji kwadratowej jest parabola o wierzchołku w punkcie. Wzór tej funkcji w postaci kanonicznej to
- Matura podstawowa maj 2022, zadanie 35Wykres funkcji kwadratowej określonej wzorem ma z prostą o równaniu dokładnie jeden punkt wspólny. Punkty i…
Co trzeba umieć przed maturą
- Postać ogólna, kanoniczna i iloczynowa oraz przechodzenie między nimi
- Współrzędne wierzchołka paraboli
- Wyróżnik i liczba miejsc zerowych
- Wartość najmniejsza i największa w przedziale domkniętym
- Wzory Viete’a
- Zadania optymalizacyjne prowadzące do trójmianu
Wzory
Wzory z karty maturalnej dotyczące tego działu. Całą kartę otworzysz przyciskiem „Wzory” na górze strony.
Funkcja kwadratowa
Wyróżnikiem trójmianu kwadratowego (, ) zmiennej rzeczywistej nazywamy liczbę
Postać ogólna funkcji kwadratowej: , , , .
Wykresem funkcji kwadratowej jest parabola o wierzchołku w punkcie
Gdy , to ramiona paraboli skierowane są ku dołowi. Gdy , to ramiona paraboli skierowane są ku górze.
Liczba miejsc zerowych funkcji kwadratowej (liczba pierwiastków trójmianu kwadratowego, liczba rzeczywistych rozwiązań równania kwadratowego ) zależy od wyróżnika :
1. jeżeli , to funkcja kwadratowa ma dwa miejsca zerowe (trójmian kwadratowy ma dwa różne pierwiastki rzeczywiste, równanie kwadratowe ma dwa rozwiązania rzeczywiste):
2. jeżeli , to funkcja kwadratowa ma dokładnie jedno miejsce zerowe (trójmian kwadratowy ma jeden pierwiastek, równanie kwadratowe ma dokładnie jedno rozwiązanie rzeczywiste):
3. jeżeli , to funkcja kwadratowa nie ma miejsc zerowych (trójmian kwadratowy nie ma pierwiastków rzeczywistych, równanie kwadratowe nie ma rozwiązań rzeczywistych).
Postać kanoniczna funkcji kwadratowej:
Jeżeli , to funkcję kwadratową można przedstawić w postaci iloczynowej:
Wzory Viète'a. Jeżeli , to
Najczęstsze pytania
Z postaci ogólnej najłatwiej policzyć wyróżnik, postać kanoniczna od razu pokazuje wierzchołek i wartość ekstremalną, a postać iloczynowa podaje miejsca zerowe. Postać iloczynowa istnieje tylko wtedy, gdy wyróżnik nie jest ujemny.
W przedziale domkniętym wartości skrajne są w wierzchołku albo na końcach przedziału. Jeśli ramiona paraboli są skierowane w górę, wierzchołek daje wartość najmniejszą, a wartość największą jeden z końców przedziału.