Przejdź do treści

Prawdopodobieństwo

Prawdopodobieństwo klasyczne, drzewka, prawdopodobieństwo warunkowe i niezależność zdarzeń. Klucz do zadań to poprawnie opisany zbiór wszystkich zdarzeń elementarnych.

Występowanie na egzaminach

Ten dział to średnio 1 zadanie i 2,6 pkt na arkuszu.

W pewnej lokalnej społeczności osób ma wyższe wykształcenie. W tej społeczności językiem niemieckim dobrze włada osób mających wyższe wykształcenie i osób bez wyższego wykształcenia.
Spośród członków tej społeczności wybieramy losowo jedną osobę.

Oblicz prawdopodobieństwo zdarzenia polegającego na tym, że wybierzemy osobę z wyższym wykształceniem, jeżeli wiadomo, że ta osoba dobrze włada językiem niemieckim. Wynik zapisz w postaci ułamka dziesiętnego w zaokrągleniu do części setnych. Zapisz obliczenia.

Czy Twoja odpowiedź jest poprawna?

  1. 1
    Niech oznacza zdarzenie, że losowo wybrana osoba dobrze włada językiem niemieckim, – że ma wyższe wykształcenie, a – że nie ma wyższego wykształcenia. Z treści zadania:
  2. 2
    Prawdopodobieństwa warunkowe władania językiem niemieckim wynoszą:
  3. 3
    Szukane prawdopodobieństwo obliczamy z twierdzenia Bayesa:
  4. 4
    Podstawiamy dane i obliczamy:

Lista zadań

Co trzeba umieć przed maturą

  • Zbiór zdarzeń elementarnych i zdarzenia sprzyjające
  • Prawdopodobieństwo klasyczne
  • Drzewko i doświadczenia wieloetapowe
  • Prawdopodobieństwo sumy zdarzeń i zdarzenie przeciwne
  • Prawdopodobieństwo warunkowe oraz niezależność zdarzeń

Wzory

Wzory z karty maturalnej CKE dotyczące tego działu.

Rachunek prawdopodobieństwa

Własności prawdopodobieństwa
Niech będzie niepustym zbiorem wszystkich zdarzeń elementarnych doświadczenia losowego, natomiast – prawdopodobieństwem określonym na podzbiorach zbioru . Wtedy:

gdzie oznacza zdarzenie przeciwne do zdarzenia

Twierdzenie (klasyczna definicja prawdopodobieństwa)
Niech będzie niepustym skończonym zbiorem wszystkich zdarzeń elementarnych doświadczenia losowego. Jeżeli wszystkie zdarzenia jednoelementowe są jednakowo prawdopodobne, to prawdopodobieństwo zdarzenia losowego jest równe:

gdzie oznacza liczbę zdarzeń elementarnych sprzyjających zdarzeniu losowemu , natomiast – liczbę elementów zbioru .

Schemat Bernoullego
Próbą Bernoullego nazywamy doświadczenie losowe, w którym otrzymujemy jeden z dwóch możliwych wyników. Jeden z nich nazywamy sukcesem, a drugi – porażką. Jeżeli prawdopodobieństwo sukcesu jest równe , to prawdopodobieństwo porażki jest równe .

Schematem Bernoullego nazywamy ciąg niezależnych powtórzeń prób Bernoullego. W schemacie Bernoullego prawdopodobieństwo uzyskania w próbach dokładnie sukcesów () jest równe:

Prawdopodobieństwo warunkowe
Niech , będą zdarzeniami losowymi zawartymi w , przy czym . Prawdopodobieństwem warunkowym zdarzenia pod warunkiem zaistnienia zdarzenia nazywamy liczbę:

Twierdzenie o prawdopodobieństwie całkowitym
Jeżeli zdarzenia losowe zawarte w spełniają warunki: (1) są parami rozłączne, tzn. dla ; (2) ; (3) dla , to dla każdego zdarzenia losowego prawdziwa jest równość:

Twierdzenie Bayesa
Jeżeli zdarzenia losowe zawarte w spełniają warunki:
(1) są parami rozłączne
(2)
(3) dla
(4)
to dla każdego () prawdziwa jest równość:

Wartość oczekiwana zmiennej losowej
Niech będzie zmienną losową o wartościach , określoną na zbiorze , przy czym dla . Wartością oczekiwaną zmiennej losowej nazywamy liczbę:

Najczęstsze pytania

Gdy w treści pada „co najmniej jeden". Zwykle łatwiej policzyć prawdopodobieństwo, że nie zaszło żadne takie zdarzenie, i odjąć wynik od jedynki.

Nie. Prawdopodobieństwo jest liczbą z przedziału od zera do jedynki, więc wynik spoza tego przedziału oznacza błąd w zliczaniu zdarzeń sprzyjających albo wszystkich.