Przejdź do treści

Statystyka

Średnia, mediana, dominanta i odchylenie standardowe oraz odczytywanie danych z tabel i diagramów. Dział, w którym najczęściej myli się średnią zwykłą ze średnią ważoną.

Występowanie na egzaminach

5% zadań z tej puli pochodzi z tego działu (9 z 177 zadań)
zadań: 9 z 177
4% punktów z tej puli pochodzi z tego działu (10 z 237 punktów)
punktów: 10 z 237
Ostatnie5 matur
Średnio 2 pkt do zdobycia na arkuszu.
4% zadań z tej puli pochodzi z tego działu (29 z 771 zadań)
zadań: 29 z 771
4% punktów z tej puli pochodzi z tego działu (37 z 1048 punktów)
punktów: 37 z 1048
Wszystkie arkusze22 matury
Średnio 1,7 pkt do zdobycia na arkuszu.

Co trzeba umieć przed maturą

  • Średnia arytmetyczna, ważona i geometryczna
  • Mediana i dominanta zestawu danych
  • Wariancja i odchylenie standardowe
  • Odczytywanie danych z tabel, diagramów słupkowych i kołowych
  • Wnioskowanie o zestawie danych po zmianie jednej wartości

Wzory

Wzory z karty maturalnej dotyczące tego działu. Całą kartę otworzysz przyciskiem „Wzory” na górze strony.

Parametry danych statystycznych

Średnia arytmetyczna
z liczb jest równa:

Średnia geometryczna
z liczb nieujemnych jest równa:

Średnia kwadratowa
z liczb jest równa:

Nierówności między średnimi liczbowymi
Niech będą liczbami nieujemnymi. Wtedy (przy powyższych oznaczeniach) prawdziwe są nierówności:

Ponadto równość pomiędzy tymi średnimi liczbowymi zachodzi wtedy i tylko wtedy, gdy .

Średnia ważona
z liczb , którym przypisano dodatnie wagi – odpowiednio: , jest równa:

Mediana
Medianą uporządkowanego w kolejności niemalejącej zbioru danych liczbowych jest:

— dla nieparzystych: (środkowy wyraz ciągu);

— dla parzystych: (średnia arytmetyczna dwóch środkowych wyrazów ciągu).

Wariancja i odchylenie standardowe
Wariancja danych liczbowych o średniej arytmetycznej jest równa:

Prawdziwa jest też równość:

Odchylenie standardowe jest pierwiastkiem kwadratowym z wariancji:

Najczęstsze pytania

Średnia to suma wszystkich wartości podzielona przez ich liczbę, a mediana to wartość środkowa po uporządkowaniu danych. Mediana nie reaguje na pojedyncze skrajne wyniki, dlatego bywa lepszym opisem zestawu z odstającą wartością.

Porządkujesz dane niemalejąco i bierzesz średnią arytmetyczną dwóch środkowych wyrazów.