Przejdź do treści

Lekcja

Miejsce zerowe funkcji liniowej


Miejsce zerowe to argument, dla którego wartość funkcji jest równa zero, więc wyznacza się je, przyrównując wzór funkcji do zera.

Czego się nauczysz

Wykres funkcji f(x) = 2x − 3. a = 2 > 0, funkcja jest rosnąca. b = −3, wykres przecina oś Oy w punkcie (0, −3). Miejsce zerowe: x = 3/2.Wykres funkcji f(x) = 2x − 3. a = 2 > 0, funkcja jest rosnąca. b = −3, wykres przecina oś Oy w punkcie (0, −3). Miejsce zerowe: x = 3/2.-6-5-4-3-2-1123456-6-5-4-3-2-1123456xy12(0, −3)

f(x) = 2x − 3

x0=32

Zielona kropka to punkt, w którym wykres przecina oś Ox. Jego pierwsza współrzędna to miejsce zerowe.
W zielonym punkcie wartość funkcji jest równa , stąd nazwa miejsce zerowe. Ustaw na suwaku i sprawdź, kiedy kropka znika.

Wyznaczanie miejsca zerowego ze wzoru

Wzór ogólny funkcji liniowej to . Miejsce zerowe to argument , dla którego , więc przyrównujemy wzór do zera i wyznaczamy :
W prostym przykładzie wystarczą dwa przekształcenia:
Liczba to , czyli punkt na osi , więc nie odpowiada na pytanie o miejsce zerowe.
Gdy we wzorze jest nawias, nie trzeba go wymnażać. Przenosimy na drugą stronę, a potem mnożymy przez , czyli odwrotność :

Miejscem zerowym jest liczba 2.

Odczytywanie miejsc zerowych z wykresu

Miejsce zerowe odczytasz z wykresu jako pierwszą współrzędną punktu, w którym prosta przecina oś . Liczba miejsc zerowych zależy od współczynników i :
x y a ≠ 0 x y a = 0 , b ≠ 0 x y a = 0 , b = 0 jedno miejsce zerowe brak miejsc zerowych nieskończenie wiele
Funkcja liniowa nie ma miejsca zerowego tylko wtedy, gdy i jednocześnie . Jej wykres to wtedy pozioma prosta, która nie przecina osi .

Zadania z parametrem

Gdy w zadaniu występuje parametr , najczęściej trzeba podstawić odpowiednią wartość za i sprawdzić warunek z treści zadania. Przykładowe zadanie:
Liczba jest miejscem zerowym funkcji liniowej .
Wyznacz .
Dla wzór ma postać , a , więc wynik się zgadza.

Wyznaczanie współczynnika ze wspólnego miejsca zerowego

Funkcje i mają to samo miejsce zerowe. Najpierw liczymy je dla funkcji , w której znamy oba współczynniki, a potem wstawiamy je do drugiego wzoru, bo też ma tam wartość :

Tak to wygląda na maturze

Spróbuj rozwiązać to zadanie z matury podstawowej samodzielnie.
Miejscem zerowym funkcji liniowej określonej wzorem jest liczba
D.

  1. 1
    Miejsce zerowe wyznaczamy, przyrównując wzór funkcji do zera:
  2. 2
    Przekształcamy równanie:

Sprawdź się

  1. 1.
    Miejscem zerowym funkcji jest liczba
  2. 2.
    Miejscem zerowym funkcji jest liczba
  3. 3.
    Funkcja nie ma miejsca zerowego dla
  4. 4.
    Miejscem zerowym funkcji liniowej jest liczba . Funkcja może być określona wzorem
  5. 5.
    Funkcje oraz mają to samo miejsce zerowe. Współczynnik jest równy

Najczęstsze pytania

Przyrównaj wzór funkcji do zera i rozwiąż równanie . Dla wynikiem jest .

Gdy i . Wtedy funkcja jest stała, a jej wykres to pozioma prosta, która nie przecina osi .

Liczba. Miejsce zerowe to pierwsza współrzędna punktu, w którym wykres przecina oś . Dla miejscem zerowym jest , a punkt przecięcia to .

Poćwicz na zadaniach z arkuszy CKE