Geometria analityczna
Geometria w układzie współrzędnych: proste, odcinki, okręgi i wielokąty opisane równaniami. Zadania, w których rachunek zastępuje klasyczny dowód geometryczny.
Występowanie na egzaminach
Najnowsze zadania z tego tematu na egzaminach CKE
Zobacz wszystkie zadania- Matura podstawowa czerwiec 2026 (F. 2015), zadanie 19W układzie współrzędnych (x, y) punkty A = (-3, 1) oraz B = (1, -3) są kolejnymi wierzchołkami kwadratu ABCD.…
- Matura podstawowa czerwiec 2026 (F. 2015), zadanie 20W układzie współrzędnych (x, y) punkty A = (-1, -4) oraz B = (2, y_(B)) leżą na prostej l. Współczynnik…
- Matura podstawowa czerwiec 2026, zadanie 22W kartezjańskim układzie współrzędnych (x, y) dany jest równoległobok ABCD, w którym D = (6, 19). Bok AB tego…
- Matura podstawowa czerwiec 2026, zadanie 23W kartezjańskim układzie współrzędnych (x, y) punkty A = (-3, 1) oraz B = (1, -3) są kolejnymi wierzchołkami…
- Matura podstawowa czerwiec 2026, zadanie 24W kartezjańskim układzie współrzędnych (x, y) odcinek o końcach A = (1, 1) oraz B = (3, -1) jest średnicą…
- Matura podstawowa czerwiec 2026 (F. 2015), zadanie 32W układzie współrzędnych (x, y) dany jest równoległobok ABCD, w którym D = (6, 19). Bok AB tego…
- Matura podstawowa maj 2026 (F. 2015), zadanie 21W układzie współrzędnych (x, y) dana jest prosta k o równaniu y = -1/3x + 2. Prosta l jest równoległa do…
- Matura podstawowa maj 2026, zadanie 24.1W kartezjańskim układzie współrzędnych (x,y) punkty A=(0,-3), B=(2,1) oraz C=(0,2) są wierzchołkami trójkąta…
Najnowsze zadania z tego tematu na egzaminach CKE
Zobacz wszystkie zadania- Matura rozszerzona czerwiec 2026, zadanie 13.1W kartezjańskim układzie współrzędnych (x,y) rozważamy wszystkie trójkąty prostokątne ABC, w których C=(0,0),…
- Matura rozszerzona czerwiec 2026 (F. 2015), zadanie 16.1W układzie współrzędnych (x,y) rozważamy wszystkie trójkąty prostokątne ABC, w których C=(0,0), wierzchołek B…
- Matura rozszerzona maj 2026, zadanie 9W kartezjańskim układzie współrzędnych (x, y) punkty A = (1, -1) oraz B = (4, 0) są wierzchołkami trójkąta…
- Matura rozszerzona maj 2026 (F. 2015), zadanie 12W układzie współrzędnych (x,y) punkty A=(1,-1) oraz B=(4,0) są wierzchołkami trójkąta ABC, w którym…
- Matura rozszerzona czerwiec 2025, zadanie 11W kartezjańskim układzie współrzędnych (x, y) dany jest równoległobok ABCD o wierzchołkach A = (-8, -1) i D =…
- Matura rozszerzona maj 2025, zadanie 8W kartezjańskim układzie współrzędnych (x, y) dane są okręgi mathcalO₁ oraz mathcalO₂ o równaniach: •…
- Matura rozszerzona grudzień 2024, zadanie 7W kartezjańskim układzie współrzędnych (x, y) dane są: okrąg o równaniu (x + 1)² + (y - 3)² = 50 i punkty A =…
- Matura rozszerzona czerwiec 2024, zadanie 11W kartezjańskim układzie współrzędnych (x,y) prosta o równaniu 3x+y+2=0 przecina parabolę o równaniu…
Najnowsze zadania z tego tematu na egzaminach CKE
Zobacz wszystkie zadania- Egzamin ósmoklasisty czerwiec 2026, zadanie 11W prostokątnym układzie współrzędnych (x, y) dane są odcinki AB oraz CD. Końcami tych odcinków są –…
- Egzamin ósmoklasisty czerwiec 2025, zadanie 14W układzie współrzędnych (x, y) zaznaczono kolejne wierzchołki A i B pewnego czworokąta ABCD. Punkty A i B są…
- Egzamin ósmoklasisty czerwiec 2025, zadanie 19Dane są dwie osie liczbowe (zobacz rysunek). Na pierwszej z nich zaznaczono punkty K, L, M oraz podano…
- Egzamin ósmoklasisty maj 2025, zadanie 14W układzie współrzędnych (x, y) zaznaczono trzy punkty, które są wierzchołkami równoległoboku ABCD: A = (-3,…
- Egzamin ósmoklasisty czerwiec 2024, zadanie 11W układzie współrzędnych (x, y) narysowano trapez EFGH. Wszystkie współrzędne wierzchołków E, F, G i H są…
- Egzamin ósmoklasisty maj 2024, zadanie 12W układzie współrzędnych (x, y) zaznaczono pięć punktów P₁, P₂, P₃, P₄ oraz P₅ (zobacz rysunek). Wszystkie…
Co trzeba umieć przed maturą
- Długość odcinka i współrzędne środka odcinka
- Równanie prostej w postaci kierunkowej i ogólnej
- Proste równoległe i prostopadłe, kąt nachylenia prostej
- Odległość punktu od prostej
- Równanie okręgu i wzajemne położenie prostej i okręgu
- Pole wielokąta o danych wierzchołkach
Wzory
Wzory z karty maturalnej dotyczące tego działu. Całą kartę otworzysz przyciskiem „Wzory” na górze strony.
Geometria analityczna na płaszczyźnie kartezjańskiej
Długość odcinka
Długość odcinka o końcach w punktach oraz jest równa:
Współrzędne środka odcinka
Współrzędne środka odcinka o końcach w punktach oraz są równe:
Równanie kierunkowe prostej
Jeżeli prosta nie jest równoległa do osi , to można opisać ją równaniem kierunkowym:
Liczba to współczynnik kierunkowy prostej.
Prosta o równaniu przecina oś w punkcie .
Równanie kierunkowe prostej o danym współczynniku kierunkowym , która przechodzi przez punkt :
Równanie kierunkowe prostej, która przechodzi przez dwa dane punkty oraz :
gdzie
Równanie ogólne prostej
Jeżeli , to prosta jest równoległa do osi ; jeżeli , to prosta jest równoległa do osi ; jeżeli , to prosta przechodzi przez początek układu współrzędnych.
Równanie ogólne prostej, która przechodzi przez dwa dane punkty oraz :
Proste równoległe
Dwie proste o równaniach kierunkowych oraz są równoległe wtedy i tylko wtedy, gdy:
Dwie proste o równaniach ogólnych oraz są równoległe wtedy i tylko wtedy, gdy:
Proste prostopadłe
Dwie proste o równaniach kierunkowych oraz są prostopadłe wtedy i tylko wtedy, gdy:
Dwie proste o równaniach ogólnych oraz są prostopadłe wtedy i tylko wtedy, gdy:
Odległość punktu od prostej
Odległość punktu od prostej o równaniu ogólnym jest równa:
Równanie okręgu
Równanie okręgu o środku i promieniu w postaci kanonicznej:
Równanie okręgu o środku i promieniu w postaci ogólnej:
gdzie .
Współrzędne wektora, długość wektora, działania na wektorach
Dane są punkty oraz . Współrzędne wektora zaczepionego w punkcie :
Jeżeli oraz są wektorami oraz , to:
Długością wektora nazywamy liczbę
Przekształcenia geometryczne
Przesunięcie o wektor przekształca punkt na punkt .
Symetria osiowa względem osi przekształca punkt na punkt .
Symetria osiowa względem osi przekształca punkt na punkt .
Symetria środkowa względem punktu przekształca punkt na punkt .
W szczególności symetria środkowa względem początku układu współrzędnych przekształca punkt na punkt .
Pole trójkąta
Pole trójkąta o wierzchołkach , oraz jest równe:
Współrzędne środka ciężkości trójkąta
Współrzędne środka ciężkości trójkąta o wierzchołkach , oraz , czyli punktu przecięcia jego środkowych:
Najczęstsze pytania
Sprowadzasz równanie do postaci kanonicznej, uzupełniając wyrażenia z x i z y do kwadratu sumy. Liczby odejmowane od x i od y to współrzędne środka, a pierwiastek z prawej strony to promień.