Funkcja kwadratowa
Trójmian kwadratowy w trzech postaciach: ogólnej, kanonicznej i iloczynowej. Wierzchołek paraboli, wyróżnik oraz wartość najmniejsza i największa w przedziale.
Występowanie na egzaminach
Najnowsze zadania z tego tematu na egzaminach CKE
Zobacz wszystkie zadania- Matura podstawowa czerwiec 2026 (F. 2015), zadanie 11Funkcja kwadratowa f jest określona wzorem f(x) = 2x² - kx + 6, gdzie k jest pewną liczbą rzeczywistą. Liczba…
- Matura podstawowa czerwiec 2026, zadanie 11Funkcja kwadratowa f jest określona wzorem f(x) = 2x² - kx + 6, gdzie k jest pewną liczbą rzeczywistą. Liczba…
- Matura podstawowa czerwiec 2026, zadanie 13.1W kartezjańskim układzie współrzędnych (x,y) wykresem funkcji kwadratowej f jest parabola o wierzchołku w…
- Matura podstawowa czerwiec 2026, zadanie 13.2W kartezjańskim układzie współrzędnych (x,y) wykresem funkcji kwadratowej f jest parabola o wierzchołku w…
- Matura podstawowa czerwiec 2026, zadanie 32Dany jest kwadrat ABCD o boku długości 4. Rozważamy wszystkie trójkąty DEF spełniające jednocześnie…
- Matura podstawowa czerwiec 2026 (F. 2015), zadanie 34Funkcja kwadratowa f jest określona wzorem f(x) = ax² + bx + c. Największa wartość funkcji f jest równa 100.…
- Matura podstawowa maj 2026 (F. 2015), zadanie 13W chwili t=0 z poziomu ziemi wyrzucono piłeczkę pionowo do góry. Przyjmijmy, że wysokość h, na której…
- Matura podstawowa maj 2026, zadanie 14W kartezjańskim układzie współrzędnych (x,y) wykresem funkcji kwadratowej f jest parabola o wierzchołku w…
Najnowsze zadania z tego tematu na egzaminach CKE
Zobacz wszystkie zadania- Matura rozszerzona maj 2026, zadanie 10Wyznacz wszystkie rzeczywiste wartości parametru m, gdzie m ≠ 0, dla których funkcja kwadratowa f określona…
- Matura rozszerzona maj 2026 (F. 2015), zadanie 13Wyznacz wszystkie rzeczywiste wartości parametru m, gdzie m ≠ 0, dla których funkcja kwadratowa f określona…
- Matura rozszerzona maj 2025, zadanie 11Funkcja f jest określona wzorem f(x) = (2-m)x² - 2(2m+1)x + m + 8 dla każdej liczby rzeczywistej x, gdzie m…
- Matura rozszerzona grudzień 2022, zadanie 2.1Funkcja g jest określona wzorem g(x) = |-1/4x² + 3x - 5| dla każdego x ∈ ℝ. Fragment wykresu funkcji g w…
- Matura rozszerzona grudzień 2022, zadanie 2.2Funkcja g jest określona wzorem g(x) = |-1/4x² + 3x - 5| dla każdego x ∈ ℝ. Fragment wykresu funkcji g w…
Co trzeba umieć przed maturą
- Postać ogólna, kanoniczna i iloczynowa oraz przechodzenie między nimi
- Współrzędne wierzchołka paraboli
- Wyróżnik i liczba miejsc zerowych
- Wartość najmniejsza i największa w przedziale domkniętym
- Wzory Viete’a
- Zadania optymalizacyjne prowadzące do trójmianu
Wzory
Wzory z karty maturalnej dotyczące tego działu. Całą kartę otworzysz przyciskiem „Wzory” na górze strony.
Funkcja kwadratowa
Wyróżnikiem trójmianu kwadratowego (, ) zmiennej rzeczywistej nazywamy liczbę
Postać ogólna funkcji kwadratowej: , , , .
Wykresem funkcji kwadratowej jest parabola o wierzchołku w punkcie
Gdy , to ramiona paraboli skierowane są ku dołowi. Gdy , to ramiona paraboli skierowane są ku górze.
Liczba miejsc zerowych funkcji kwadratowej (liczba pierwiastków trójmianu kwadratowego, liczba rzeczywistych rozwiązań równania kwadratowego ) zależy od wyróżnika :
1. jeżeli , to funkcja kwadratowa ma dwa miejsca zerowe (trójmian kwadratowy ma dwa różne pierwiastki rzeczywiste, równanie kwadratowe ma dwa rozwiązania rzeczywiste):
2. jeżeli , to funkcja kwadratowa ma dokładnie jedno miejsce zerowe (trójmian kwadratowy ma jeden pierwiastek, równanie kwadratowe ma dokładnie jedno rozwiązanie rzeczywiste):
3. jeżeli , to funkcja kwadratowa nie ma miejsc zerowych (trójmian kwadratowy nie ma pierwiastków rzeczywistych, równanie kwadratowe nie ma rozwiązań rzeczywistych).
Postać kanoniczna funkcji kwadratowej:
Jeżeli , to funkcję kwadratową można przedstawić w postaci iloczynowej:
Wzory Viète'a. Jeżeli , to
Najczęstsze pytania
Z postaci ogólnej najłatwiej policzyć wyróżnik, postać kanoniczna od razu pokazuje wierzchołek i wartość ekstremalną, a postać iloczynowa podaje miejsca zerowe. Postać iloczynowa istnieje tylko wtedy, gdy wyróżnik nie jest ujemny.
W przedziale domkniętym wartości skrajne są w wierzchołku albo na końcach przedziału. Jeśli ramiona paraboli są skierowane w górę, wierzchołek daje wartość najmniejszą, a wartość największą jeden z końców przedziału.