Przejdź do treści

Statystyka

Średnia, mediana, dominanta i odchylenie standardowe oraz odczytywanie danych z tabel i diagramów. Dział, w którym najczęściej myli się średnią zwykłą ze średnią ważoną.

Występowanie na egzaminach

6% zadań z tej puli pochodzi z tego działu (5 z 79 zadań)
zadań: 5 z 79
5% punktów z tej puli pochodzi z tego działu (5 z 110 punktów)
punktów: 5 z 110
Ostatnie4 egzaminy
Średnio 1,3 pkt do zdobycia na arkuszu.
7% zadań z tej puli pochodzi z tego działu (13 z 199 zadań)
zadań: 13 z 199
5% punktów z tej puli pochodzi z tego działu (13 z 280 punktów)
punktów: 13 z 280
Wszystkie arkusze10 egzaminów
Średnio 1,3 pkt do zdobycia na arkuszu.

Co trzeba umieć przed maturą

  • Średnia arytmetyczna, ważona i geometryczna
  • Mediana i dominanta zestawu danych
  • Wariancja i odchylenie standardowe
  • Odczytywanie danych z tabel, diagramów słupkowych i kołowych
  • Wnioskowanie o zestawie danych po zmianie jednej wartości

Wzory

Wzory z karty maturalnej dotyczące tego działu. Całą kartę otworzysz przyciskiem „Wzory” na górze strony.

Parametry danych statystycznych

Średnia arytmetyczna
z liczb jest równa:

Średnia geometryczna
z liczb nieujemnych jest równa:

Średnia kwadratowa
z liczb jest równa:

Nierówności między średnimi liczbowymi
Niech będą liczbami nieujemnymi. Wtedy (przy powyższych oznaczeniach) prawdziwe są nierówności:

Ponadto równość pomiędzy tymi średnimi liczbowymi zachodzi wtedy i tylko wtedy, gdy .

Średnia ważona
z liczb , którym przypisano dodatnie wagi – odpowiednio: , jest równa:

Mediana
Medianą uporządkowanego w kolejności niemalejącej zbioru danych liczbowych jest:

— dla nieparzystych: (środkowy wyraz ciągu);

— dla parzystych: (średnia arytmetyczna dwóch środkowych wyrazów ciągu).

Wariancja i odchylenie standardowe
Wariancja danych liczbowych o średniej arytmetycznej jest równa:

Prawdziwa jest też równość:

Odchylenie standardowe jest pierwiastkiem kwadratowym z wariancji:

Najczęstsze pytania

Średnia to suma wszystkich wartości podzielona przez ich liczbę, a mediana to wartość środkowa po uporządkowaniu danych. Mediana nie reaguje na pojedyncze skrajne wyniki, dlatego bywa lepszym opisem zestawu z odstającą wartością.

Porządkujesz dane niemalejąco i bierzesz średnią arytmetyczną dwóch środkowych wyrazów.